Borcum Nedeniyle Maaşıma Haciz Koyulabilir mi? Maaş Haczi Nasıl Uygulanır ve Maaşın Ne Kadarı Kesilebilir?

Borcum Nedeniyle Maaşıma Haciz Konulur mu? Maaş Haczi Nasıl Uygulanır ve Maaşın Ne Kadarı Kesilebilir?

Kredi kartı borçları, ihtiyaç kredileri, senet borçları ve diğer ödenmemiş borçlar nedeniyle icra takibiyle karşı karşıya kalan kişilerin en çok merak ettiği sorulardan biri, maaşlarına haciz konulup konulamayacağıdır.

Özellikle düzenli ücret geliriyle geçimini sağlayan çalışanlar açısından maaş haczi, ekonomik yaşamı doğrudan etkileyen önemli bir icra hukuku uygulamasıdır. Borcunu ödeyemeyen birçok kişi, maaşının tamamına el konulabileceğini, işvereninin borcunu öğrenmesi nedeniyle işini kaybedebileceğini veya birden fazla icra dosyası bulunması durumunda ücretinden birden fazla kesinti yapılacağını düşünmektedir.

Peki, borcum nedeniyle maaşıma haciz konulabilir mi? Maaşımın yüzde kaçı haczedilebilir? Asgari ücretle çalışan bir kişinin maaşına haciz gelir mi? Birden fazla icra dosyası varsa bütün alacaklılar aynı anda maaştan kesinti yaptırabilir mi? Emekli maaşı haczedilebilir mi?

Bu soruların cevapları, başta 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında belirlenmektedir.

Konya'da faaliyet gösteren Aygören Hukuk olarak bu yazımızda, maaş haczinin nasıl uygulandığını, haczedilebilecek ücret miktarını, işverenin sorumluluğunu, nafaka borçlarının özel durumunu ve hukuka aykırı maaş kesintilerine karşı başvurulabilecek yolları farazi olaylarla birlikte ele alıyoruz.

1. Borcum Nedeniyle Maaşıma Haciz Konulabilir mi?

Evet. Borçlu hakkında yürütülen icra takibinde gerekli hukuki koşulların oluşması hâlinde, kişinin maaşı veya ücret alacağı üzerine haciz konulabilir.

Ancak maaş haczi, borçlunun bütün gelirine el konulması anlamına gelmez. Türk hukukunda çalışanların ücretleri belirli ölçülerde hacze karşı korunmaktadır.

Bu korumanın temel amacı, alacaklının alacağına kavuşması ile borçlunun ve ailesinin geçimini sürdürebilmesi arasında makul bir denge kurulmasıdır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi, maaş ve ücretler gibi bazı gelirlerin kısmen haczedilebileceğini düzenlemektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 35. maddesi ise bu Kanun kapsamındaki işçiler bakımından ücretin haczedilebilecek kısmına özel bir sınır getirmektedir.

Dolayısıyla bir kişi bankaya, başka bir şahsa veya ticari ilişkiden doğan bir borç nedeniyle icra takibine uğrasa bile, ücretinin haczi kanuni sınırlamalara tabidir.

Maaş Haczi ile Malvarlığı Haczi Arasındaki Fark Nedir?

Maaş haczi, borçlunun işverenden alacağı ücretin kanunen haczedilebilen bölümünün icra dosyasına aktarılmasını sağlayan bir işlemdir.

Örneğin borçlunun aracına haciz konulması ile maaşının haczedilmesi farklı sonuçlar doğurur.

Araç haczinde belirli bir malvarlığı değeri üzerinde haciz uygulanırken, maaş haczinde kural olarak her ücret döneminde kanunen belirlenen miktarda kesinti yapılır.

Bu kesinti, borç ve ferileri ödeninceye veya haciz başka bir nedenle sona erinceye kadar devam edebilir.

2. Maaşımın Ne Kadarı Haczedilebilir? Dörtte Bir Kuralı

Maaş haczi bakımından en önemli düzenlemelerden biri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 35. maddesinde yer almaktadır.

Bu düzenlemeye göre işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası, kanunda belirtilen istisnalar dışında haczedilemez.

Bu nedenle İş Kanunu kapsamındaki işçilerin adi borçlarında maaşın %25'i oranındaki haciz sınırı temel kuraldır.

Örneğin kredi kartı veya ihtiyaç kredisi borcu nedeniyle işçinin ücretinden kesinti yapılması hâlinde, kural olarak maaşının dörtte birinden fazla kesinti uygulanamaz.

Bununla birlikte nafaka alacaklılarının hakları saklı tutulmuştur. Ayrıca işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile üyeleri için hâkim tarafından takdir edilen tutarlara ilişkin özel hüküm de göz önünde bulundurulmalıdır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi bakımından ise farklı bir düzenleme bulunmaktadır. Bu madde, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haciz uygulanmasını, haczedilecek miktarın da kural olarak dörtte birden az olmamasını öngörür.

Dolayısıyla işçilerin ücretleri ile farklı statüdeki maaş ve gelirler bakımından aynı hükümlerin koşulsuz biçimde uygulanması doğru değildir.

3. Asgari Ücretle Çalışan Bir Kişinin Maaşına Haciz Konulabilir mi?

Uygulamada sıkça karşılaşılan yanlış bilgilerden biri, asgari ücretin hiçbir şekilde haczedilemeyeceği düşüncesidir.

Oysa asgari ücretle çalışan kişinin maaşı, sırf asgari ücret olması nedeniyle hacizden tamamen muaf değildir.

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiler bakımından ücretin dörtte birinin haczedilebilmesine ilişkin genel kural, asgari ücretle çalışan işçiler için de uygulanabilir.

Başka bir ifadeyle asgari ücret, tek başına maaş haczine engel oluşturmaz.

Farazi Olay: Asgari Ücretle Çalışan İşçinin Kredi Kartı Borcu

Konya'da bir tekstil işletmesinde çalışan Ahmet'in kredi kartı borcu nedeniyle hakkında icra takibi başlatılmıştır.

Takibin haciz aşamasına gelmesi üzerine icra dairesi tarafından Ahmet'in işverenine maaş haczi müzekkeresi gönderilmiştir.

Ahmet yalnızca asgari ücretle çalıştığını ve ailesinin geçimini bu ücretle sağladığını belirterek maaşına haciz konulamayacağını düşünmektedir.

Ancak İş Kanunu kapsamında olması hâlinde Ahmet'in asgari ücretinin dörtte biri, adi borç nedeniyle haczedilebilir.

Buna karşılık işverenin Ahmet'in maaşının tamamını veya yarısını adi borç için kesmesi, dörtte birlik yasal sınırla bağdaşmaz.

4. Maaş Haczi Nasıl Uygulanır? İcra Dairesi İşverene Yazı Gönderir mi?

Maaş haczi genellikle icra dairesinin borçlunun işverenine haciz müzekkeresi göndermesiyle uygulanır.

Örneğin bir banka tarafından başlatılan ilamsız icra takibinin kesinleşmesinin ardından, alacaklı borçlunun maaşının haczini talep edebilir.

İcra dairesi, gerekli koşulların oluşması hâlinde işverene maaş haczi müzekkeresi göndererek borçlunun ücretinden kanunen haczedilebilecek miktarın kesilmesini ister.

İİK'nın 355. maddesi uyarınca haciz yazısının kanuni muhatabı, borçlunun ücret ve maaş bilgilerini en geç bir hafta içerisinde icra dairesine bildirmekle yükümlüdür.

Ayrıca icra dairesinin bildirimine uygun olarak kesinti yapılması ve kesilen tutarların icra dosyasına gönderilmesi gerekmektedir.

İşveren Maaş Haczine Uymak Zorunda mıdır?

Evet. Usulüne uygun şekilde tebliğ edilen maaş haczi müzekkeresi, işveren bakımından hukuki yükümlülük doğurur.

İşveren, borçlunun ücret bilgilerini bildirmek ve haciz koşulları mevcutsa kesinti yapmak zorundadır.

İİK m.356 kapsamında yükümlülüğe aykırı davranılması hâlinde, kesilmeyen veya icra dairesine gönderilmeyen tutarların ilgili kanuni muhataptan tahsili gündeme gelebilir.

Bu nedenle işverenin, borçlu işçinin maaşına ilişkin haciz yazısını cevapsız bırakması veya mevcut yükümlülüklerini yerine getirmemesi önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.

Farazi Olay: İşverenin Maaş Haczi Müzekkeresini Cevaplamaması

Bir işletmede çalışan Mehmet'in bankaya olan borcu nedeniyle işverene maaş haczi müzekkeresi gönderilmiştir.

İşveren, yazıyı aldığı hâlde icra dairesine cevap vermemiş ve herhangi bir kesinti yapmamıştır.

Bu olayda işverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, İİK m.355 ve m.356 kapsamında hukuki sorumluluk doğurabilir.

Buna karşılık Mehmet'in haciz müzekkeresinin tebliğinden önce işten ayrılmış olması veya kendisine ücret borcunun bulunmaması gibi hâllerde işverenin bu durumu süresinde ve doğru şekilde icra dairesine bildirmesi gerekir.

5. Birden Fazla İcra Dosyam Varsa Maaşımdan Birden Fazla Kesinti Yapılır mı?

Bir kişinin birden fazla icra dosyasında borçlu olması mümkündür.

Örneğin aynı kişinin iki ayrı bankaya kredi kartı borcu ve bir başka kişiye senet borcu bulunabilir.

Ancak bu durum, her alacaklının aynı anda maaşın dörtte birini ayrı ayrı haczettirebileceği anlamına gelmez.

İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesinde birden fazla maaş haczi bulunması hâlinde bunların sıraya konulacağı düzenlenmiştir.

Buna göre kural olarak sırada önce bulunan maaş haczi sona ermeden sonraki haciz için kesintiye geçilmez. Nafaka gibi özel nitelikli alacaklar ayrıca değerlendirilmelidir.

Farazi Olay: Üç Ayrı Bankaya Borcu Olan Çalışan

Ayşe'nin aylık hacze esas ücreti 40.000 TL'dir.

Ayşe hakkında üç ayrı bankanın başlattığı icra takibi bulunmaktadır. Her bir banka maaş haczi talep etmiştir.

Ayşe'nin işçi statüsünde olduğu ve borçlarının tamamının adi para alacağı niteliğinde bulunduğu varsayımında, maaşından her banka için ayrı ayrı 10.000 TL kesilerek toplam 30.000 TL kesinti yapılması söz konusu değildir.

Kural olarak hacizler sıraya alınır ve ilk sıradaki dosya için aylık 10.000 TL kesinti yapılır.

Bu haciz sona erdiğinde sıradaki dosyaya geçilir.

Dolayısıyla birden fazla icra takibi bulunması, adi borçlar bakımından ücretin tamamının haczedilebileceği anlamına gelmez.

6. Nafaka Borcu Nedeniyle Maaşın Tamamına Haciz Konulabilir mi?

Nafaka borçları, maaş haczi bakımından özel düzenlemelere tabidir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 35. maddesinde nafaka alacaklılarının hakları açıkça saklı tutulmuştur.

Bu nedenle nafaka alacakları bakımından adi borçlara uygulanan dörtte birlik sınırın her durumda geçerli olduğu söylenemez.

Özellikle mahkeme kararıyla hükmedilen cari nafaka ile birikmiş nafaka alacaklarının hukuki değerlendirilmesi arasında farklılıklar bulunmaktadır.

Cari nafaka, mahkemece belirlenen ve düzenli olarak ödenmesi gereken nafaka tutarını ifade eder. Birikmiş nafaka ise geçmiş dönemlerde ödenmeyen nafaka borçlarından oluşur.

Nafakanın türü, cari veya birikmiş olması ve maaş üzerinde bulunan diğer hacizler dikkate alınarak kesintinin kapsamı belirlenir.

Bu nedenle nafaka borcu nedeniyle maaşın mutlaka tamamının haczedilebileceği yönünde genel bir kural bulunmamaktadır.

Farazi Olay: Maaş Haczi Bulunan İşçinin Nafaka Borcu

Mehmet'in aylık hacze esas ücreti 40.000 TL'dir. Mehmet'in kredi borcu nedeniyle maaşından 10.000 TL kesilmektedir.

Ayrıca mahkeme kararıyla aylık 8.000 TL nafaka ödemekle yükümlüdür.

Bu durumda nafaka alacağının hukuki niteliği ve mevcut hacizlerin kapsamı değerlendirilmeden, bütün kesintilerin yalnızca %25 sınırına tabi olduğu sonucuna varılamaz.

Özellikle cari nafaka alacakları, adi icra alacaklarından farklı bir hukuki rejime tabi olabilir.

7. Emekli Maaşına Haciz Konulabilir mi?

Emekli aylığı, normal çalışma ücretiyle aynı haciz rejimine tabi değildir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93. maddesi, bu Kanun kapsamında bağlanan gelir, aylık ve ödenekler için özel koruma öngörmektedir.

Bu düzenleme uyarınca emekli aylıkları, kural olarak Sosyal Güvenlik Kurumunun Kanun'un 88. maddesi kapsamında takip ve tahsili gereken alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez.

Ayrıca kanunda, borçlunun muvafakati bulunmayan haciz taleplerinin icra müdürü tarafından reddedileceği düzenlenmiştir.

Mevzuat

Dolayısıyla emekli maaşı alan bir kişinin kredi kartı borcu nedeniyle aylığının, çalışan işçilerin maaşlarında olduğu gibi otomatik olarak dörtte birinin haczedileceğini söylemek doğru değildir.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır: İcra dairesi aracılığıyla emekli maaşının haczedilmesi ile emeklinin banka kredi sözleşmesi kapsamında verdiği kesinti, takas veya mahsup talimatı aynı hukuki işlem değildir.

Banka kredilerine ilişkin geçerli sözleşmesel muvafakatler, olayın koşullarına göre emekli aylığından tahsilat yapılmasına imkân verebilir. Bu nedenle emekli aylığının hiçbir durumda kesilemeyeceği de söylenemez.

Farazi Olay: Emeklinin Kredi Kartı Borcu

Emekli Hasan, kredi kartı borcunu ödeyemediği için hakkında icra takibi başlatıldığını öğrenmiştir.

Hasan'ın tek düzenli geliri SGK tarafından bağlanan emekli aylığıdır.

Hasan'ın emekli aylığının adi kredi kartı borcu için haczedilmesi, 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi kapsamında özel korumaya tabidir.

Bununla birlikte Hasan'ın banka ile imzaladığı kredi sözleşmelerinde kesinti veya mahsup yönünde bir muvafakat bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

8. Banka Maaş Hesabıma Bloke Koyabilir mi?

Maaş haczi ile banka hesabına uygulanan haciz veya bloke işlemleri uygulamada sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır.

Maaş haczinde, işveren tarafından çalışanın ücretinden kesinti yapılarak tutar icra dosyasına gönderilir.

Banka hesabına haciz uygulanmasında ise bankadaki para üzerinde işlem yapılmaktadır.

Özellikle maaşın yatırıldığı banka hesabına haciz uygulanması ve çalışanın hesabındaki paraya erişememesi hâlinde, bu paranın ücret niteliğinin korunup korunmadığı ve haczin kapsamı ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Örneğin bir işçinin maaşından zaten dörtte bir oranında kesinti yapılırken, kalan maaşının banka hesabında da tamamen bloke edilmesi hukuki itirazlara konu olabilir.

Ancak hesabın yalnızca maaş ödemelerinde kullanılıp kullanılmadığı, başka gelirlerin bulunup bulunmadığı ve blokenin dayanağı önem taşır.

Banka hesabına uygulanan her blokenin aynı hukuki niteliğe sahip olmadığı unutulmamalıdır. İcra dosyasına dayalı haciz, bankanın sözleşmeden kaynaklanan mahsup işlemi ve diğer bloke nedenleri ayrı ayrı incelenmelidir.

9. Maaş Haczi Nedeniyle İşten Çıkarılabilir miyim?

Borçluların sık karşılaştığı endişelerden biri de işverenin maaş haczi müzekkeresini öğrenmesinden sonra iş sözleşmesini sona erdirmesidir.

Ancak çalışanın hakkında icra takibi bulunması veya maaşına haciz uygulanması, tek başına işverene sınırsız bir fesih hakkı tanımaz.

İş sözleşmesinin sona erdirilmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun iş güvencesine, geçerli nedene, haklı nedenle feshe ve fesih usulüne ilişkin hükümleri dikkate alınmalıdır.

Maaş haczi nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesinin hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilirken işçinin görev ve sorumlulukları, işyerinde ortaya çıkan somut etkiler, sözleşmenin niteliği ve olayın bütün özellikleri önem taşır.

Bu nedenle maaşına haciz konulan işçinin mutlaka işten çıkarılacağı veya böyle bir feshin kendiliğinden hukuka uygun olacağı söylenemez.

Farazi Olay: Maaş Haczi Gelen Çalışanın İşten Çıkarılması

Konya'da faaliyet gösteren bir şirkette çalışan Ali'nin iki ayrı bankaya borcu bulunmaktadır.

Şirkete Ali hakkında maaş haczi müzekkereleri gönderilmiştir.

İşveren, yalnızca Ali'nin borçlarının bulunmasını gerekçe göstererek iş sözleşmesini sona erdirmiştir.

Böyle bir durumda feshin geçerli veya haklı bir nedene dayanıp dayanmadığı ayrıca incelenmelidir.

İşçinin iş güvencesi kapsamında olması ve diğer yasal şartların bulunması hâlinde işe iade davası; koşullara göre kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik alacakları gündeme gelebilir.

10. İşten Ayrılırsam Maaş Haczi Sona Erer mi?

Borçlu işçinin işten ayrılması, mevcut icra borcunun kendiliğinden ortadan kalkması anlamına gelmez.

Bununla birlikte ücret haczinin uygulanabilmesi için haciz müzekkeresinin yöneltildiği işveren nezdinde borçluya ait bir ücret alacağının bulunması önemlidir.

İşçinin iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde işverenin, bu durumu icra dairesine bildirmesi gerekir.

İİK m.355 uyarınca işverenin, çalışanın ücretinde veya çalışma durumunda meydana gelen ilgili değişiklikleri bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır.

İşten ayrılma tarihinde işçinin ödenmemiş ücret veya diğer işçilik alacaklarının mevcut olması hâlinde bunların haczi ayrıca değerlendirilebilir. Her alacak kaleminin hukuki niteliği ve haczedilebilirliği aynı değildir.

Farazi Olay: Bir Gün Çalışan İşçinin Maaş Haczi

Mehmet, bir işletmede yalnızca bir gün çalışmış ve sonrasında işten ayrılmıştır.

Mehmet'in ayrılmasından sonra işletmeye, hakkında yürütülen icra dosyası nedeniyle maaş haczi müzekkeresi tebliğ edilmiştir.

İşverenin, Mehmet'in artık işletmede çalışmadığını ve müzekkerenin tebliği tarihinde kendisine ödenmemiş herhangi bir ücret veya başka bir alacağının bulunmadığını icra dairesine bildirmesi gerekir.

Bu durumda işverenin mevcut olmayan bir maaş üzerinden kesinti yapması beklenemez.

Ancak işten ayrılma öncesinde hak edilmiş ve henüz ödenmemiş bir alacak varsa, söz konusu alacağın haczedilebilir olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Mehmet'in başka bir işyerinde çalışmaya başlaması hâlinde ise alacaklı, gerekli koşullar altında yeni işveren nezdindeki maaş alacağına haciz uygulanmasını talep edebilir.

11. Maaşıma Hukuka Aykırı Şekilde Haciz Konulursa Ne Yapabilirim?

Maaş haczine ilişkin işlemlerde kanuni sınırların aşılması veya haczedilemeyecek bir gelir üzerinde haciz uygulanması hâlinde, borçlunun başvurabileceği hukuki yollar bulunmaktadır.

İcra Mahkemesine Şikâyet

İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesi, icra dairesinin kanuna aykırı işlemlerine karşı şikâyet yolunu düzenlemektedir.

Kural olarak şikâyetin, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılması gerekir.

Bununla birlikte haczedilemezlik iddiasının niteliğine ve aykırılığın türüne göre süreye ilişkin farklı değerlendirmeler gündeme gelebilir.

Bu nedenle hukuka aykırı olduğunu düşündüğü bir maaş hacziyle karşılaşan kişinin, şikâyet süresinin geçmesini beklemeden gerekli incelemeyi yaptırması önem taşır.

Hatalı Kesintinin Düzeltilmesi

İşverenin maaştan yanlış oranda kesinti yapması veya aynı sıradaki adi borçlar nedeniyle birden fazla kesinti uygulanması gibi durumlarda, öncelikle işlemin dayanağı incelenmelidir.

Gerektiğinde icra dosyasında düzeltme talep edilebilir veya ilgili işlemin iptali için yargısal başvuruda bulunulabilir.

Burada maaş haczinin kendisine yönelik itiraz ile icra takibine konu borca yönelik itirazın farklı hukuki işlemler olduğu unutulmamalıdır.

Örneğin borçlu, borcun hiç bulunmadığını ileri sürüyorsa takip türüne göre ödeme emrine itiraz veya diğer hukuki yollara başvurması gerekebilir.

12. Maaş Haczi Kendiliğinden Ne Zaman Kalkar?

Maaş haczinin sona ermesi, çoğunlukla hacze konu icra dosyasındaki borcun tamamının ödenmesi veya haczin hukuken kaldırılmasıyla gerçekleşir.

Borcun yalnızca ana parasının ödenmesi, her durumda dosyanın kapandığı anlamına gelmez.

İcra dosyasında işlemiş faiz, takip masrafları ve diğer ferî alacaklar bulunabilir.

Bu nedenle borcun tamamının ödenip ödenmediği dosya hesabından kontrol edilmelidir.

Borç ödendiğinde veya haczin kaldırılmasını gerektiren başka bir hukuki neden oluştuğunda, işverene gerekli bildirimlerin yapılması önemlidir.

İşverenin, usulüne uygun kaldırma bildirimi olmaksızın mevcut maaş haczini kendiliğinden sona erdirmesi ayrıca sorumluluk doğurabilir.

13. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Kredi kartı borcum nedeniyle maaşıma haciz konulur mu?

Evet. İcra takibinde gerekli koşulların oluşması hâlinde kredi kartı borcu nedeniyle maaş haczi uygulanabilir. İş Kanunu kapsamındaki işçilerin adi borçlarında ücretin dörtte birinden fazlası kural olarak haczedilemez.

2. Banka kredi borcum için maaşımın tamamını alabilir mi?

İşverene gönderilen maaş haczi yoluyla işçinin ücretinin tamamının adi borç nedeniyle haczedilmesi kural olarak mümkün değildir. Ancak banka hesabına konulan bloke veya sözleşmesel mahsup gibi farklı işlemler ayrıca değerlendirilmelidir.

3. Asgari ücretin dörtte biri haczedilebilir mi?

Evet. Asgari ücretin tamamı hacizden muaf değildir. İş Kanunu kapsamındaki işçiler bakımından adi borçlar için kural olarak dörtte birlik haciz sınırı uygulanır.

4. İki ayrı icra dosyası varsa maaşımdan iki kez kesinti yapılır mı?

Adi borçlara ilişkin birden fazla maaş haczi kural olarak sıraya alınır. İlk sıradaki haciz sona ermeden sonraki haciz için kesintiye geçilmez. Nafaka gibi özel alacaklar bakımından farklı hükümler uygulanabilir.

5. Maaş haczi işveren tarafından reddedilebilir mi?

İşveren, usulüne uygun maaş haczi müzekkeresini keyfî biçimde reddedemez. Ancak borçlunun işyerinde çalışmaması veya haczedilebilir ücret alacağının bulunmaması gibi durumları icra dairesine bildirmelidir.

6. İşten ayrılırsam maaş haczi borcum silinir mi?

Hayır. İşten ayrılmak icra borcunu sona erdirmez. Yeni işyerindeki ücret alacağına, gerekli koşulların oluşması hâlinde haciz uygulanabilir.

7. Emekli maaşının dörtte birine haciz konulur mu?

SGK kapsamında bağlanan emekli aylıkları özel korumaya tabidir. Nafaka ve kanunda belirtilen SGK alacakları dışında, haciz için borçlunun muvafakati önemlidir. Bankalarla yapılan kredi sözleşmelerine dayalı kesinti ve mahsup işlemleri ise ayrıca incelenmelidir.

8. Maaş haczi nedeniyle işveren beni işten çıkarabilir mi?

Maaş haczi, tek başına işverene sınırsız fesih hakkı vermez. Feshin hukuka uygunluğu iş mevzuatı ve somut olayın koşulları çerçevesinde değerlendirilir.

9. Maaşımın yarısı haczedilirse ne yapabilirim?

Kesintinin dayanağı ve borcun niteliği incelenmelidir. Adi borç için işçi ücretinden yasal sınırın üzerinde kesinti yapılması hâlinde icra mahkemesine şikâyet ve diğer hukuki yollar gündeme gelebilir.

10. Maaş haczi ne kadar sürer?

Maaş haczi, kural olarak ilgili borç ve ferileri ödeninceye veya haciz hukuken sona erinceye kadar devam eder. Sabit bir aylık süre bulunmamaktadır.

Sonuç: Maaş Haczi Mümkündür, Ancak Kanuni Sınırlara Tabidir

Borcunu ödeyemeyen bir kişinin maaşına, gerekli hukuki koşulların oluşması hâlinde haciz konulması mümkündür. Bununla birlikte maaş haczi, borçlunun bütün ücretine el konulabileceği anlamına gelmez.

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçilerin adi borçlarında ücretin dörtte birinden fazlası kural olarak haczedilemez.

Birden fazla icra dosyasının bulunması hâlinde maaş hacizleri sıraya alınırken, nafaka alacakları ve emekli aylıkları bakımından özel hükümler uygulanmaktadır.

Ayrıca işverenin maaş haczi müzekkeresine cevap verme, gerekli kesintileri yapma ve işçinin çalışma durumundaki değişiklikleri bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Maaş haczinde belirleyici olan yalnızca borcun bulunması değil, haczin kanunda öngörülen usule ve sınırlara uygun olarak uygulanmasıdır.

Konya'da faaliyet gösteren Aygören Hukuk ve Av. Ramis Çağatay Aygören tarafından hazırlanan bu yazı, maaş haczi uygulamaları hakkında genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Konya icra avukatı ve Konya işçi avukatı aramalarına konu olabilen maaş haczi, ücret kesintisi ve işveren sorumluluğu gibi uyuşmazlıklarda, olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme yapılması gerekmektedir.