Hakaret Suçu ve Cezası

Hakaret Suçu ve Cezası

Ceza hukukunun temel amaçlarından biri, bireylerin kişilik haklarını ve toplum içindeki saygınlığını korumaktır. Kişinin onur, şeref ve saygınlığı, hukuk düzeni tarafından korunan en önemli kişisel değerler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda hakaret suçu, bireyin toplum içindeki itibarına yönelen saldırıları cezalandırmayı amaçlayan suç tiplerinden biri olarak Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Hakaret suçu yalnızca kaba söz söylemekten ibaret değildir. Söz, yazı, davranış, sosyal medya paylaşımı veya ima yoluyla kişinin toplumdaki değerine zarar verilmesi hâlinde hakaret suçu oluşabilir. Özellikle teknolojinin gelişmesiyle birlikte sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçları uygulamada önemli ölçüde artış göstermiştir. Bu nedenle hakaret suçları, günümüzde ceza yargılamasında en sık karşılaşılan suç tipleri arasında yer almaktadır.

Aygören Hukuk, hakaret suçuna ilişkin ceza davalarında sanık, müşteki ve mağdur vekilliği alanlarında hukuki destek sunmakta olup, ceza hukuku alanındaki tecrübesiyle Konya avukat hizmeti kapsamında müvekkillerinin haklarını titizlikle korumaktadır.

1. Hakaret Suçu Nedir?

Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenmiştir. Bu suç, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövme suretiyle kişinin itibarına saldırılması şeklinde ortaya çıkar.

Hakaret suçunda korunan hukuki değer, bireyin toplum içerisindeki saygınlığı ve kişilik haklarıdır. Kişinin toplum içindeki itibarını zedeleyen her türlü söz, davranış veya ima, belirli şartların oluşması hâlinde hakaret suçunu oluşturabilir.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için söz konusu fiilin belirli veya belirlenebilir bir kişiye yöneltilmiş olması gerekmektedir. Genel nitelikte, belirli bir kişiyi hedef almayan ifadeler hakaret suçunu oluşturmayabilir.

2. Hakaret Suçunun Unsurları

Hakaret suçunun oluşabilmesi için maddi unsur, manevi unsur ve hukuka aykırılık unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Maddi Unsur

Maddi unsur, failin mağdurun onur, şeref ve saygınlığını zedeleyen söz, yazı veya davranışta bulunmasıdır. Hakaret suçu;

• Sözlü ifadeler,
• Yazılı beyanlar,
• Sosyal medya paylaşımları,
• Görsel içerikler,
• Davranış ve mimikler

aracılığıyla işlenebilir.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için kullanılan ifadelerin mağdurun toplumdaki saygınlığını zedeleyebilecek nitelikte olması gerekir.

Manevi Unsur

Hakaret suçu kasten işlenebilen bir suçtur. Failin mağdurun onur ve saygınlığını zedeleme kastıyla hareket etmesi gerekir. Failin sözlerinin hakaret niteliğinde olduğunu bilerek hareket etmesi suçun oluşumu açısından önemlidir.

3. Hakaret Suçunun Basit Hâli ve Cezası

Türk Ceza Kanunu’na göre hakaret suçunun temel şeklinin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Hakaret suçunun alenen işlenmesi hâlinde ceza artırılmaktadır. Aleniyet, hakaretin birden fazla kişi tarafından görülebilecek veya duyulabilecek şekilde işlenmesini ifade eder. Sosyal medya paylaşımları çoğu zaman aleniyet kapsamında değerlendirilmektedir.

4. Hakaret Suçunun Nitelikli Hâlleri

Hakaret suçunun bazı durumlarda daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri bulunmaktadır.

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Bu düzenleme, kamu hizmetinin saygınlığının korunması amacıyla getirilmiştir.

Hakaret suçunun;

• Dini, siyasi veya sosyal görüş nedeniyle,
• Kişinin mensup olduğu topluluk nedeniyle,
• İnanç veya yaşam tarzı nedeniyle

işlenmesi hâlinde de ceza artırılmaktadır.

5. Hakaret Suçunun Sosyal Medya Üzerinden İşlenmesi

Günümüzde hakaret suçlarının önemli bir kısmı sosyal medya üzerinden işlenmektedir. Twitter, Instagram, Facebook veya diğer dijital platformlar üzerinden yapılan paylaşımlar, yorumlar veya mesajlar hakaret suçunu oluşturabilir.

Sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçlarında;

• Paylaşım içeriği,
• Paylaşımın kimlere ulaştığı,
• Paylaşımın aleni olup olmadığı,
• Hesap sahibinin kimliği

gibi unsurlar ceza sorumluluğunun belirlenmesinde önem taşımaktadır.

6. Hakaret Suçunda İspat ve Deliller

Hakaret suçunun ispatında birçok delil türü kullanılabilir. Uygulamada en sık kullanılan deliller şunlardır:

• Tanık beyanları
• Ses ve görüntü kayıtları
• Sosyal medya ekran görüntüleri
• Yazılı mesajlar
• Bilirkişi raporları

Dijital delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi büyük önem taşımaktadır. Hukuka aykırı elde edilen deliller yargılamada dikkate alınmayabilir.

7. Hakaret Suçunda Haksız Tahrik

Hakaret suçunun, mağdurun haksız bir fiili sonucunda işlenmesi hâlinde fail hakkında haksız tahrik hükümleri uygulanabilir. Haksız tahrik, cezada indirim yapılmasına neden olabilmektedir.

Ancak her tartışma veya sözlü münakaşa haksız tahrik kapsamında değerlendirilmeyebilir. Olayın somut özellikleri mahkeme tarafından ayrıca incelenmektedir.

8. Hakaret Suçunda Uzlaştırma

Hakaret suçu, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle soruşturma aşamasında taraflar uzlaştırma sürecine yönlendirilmektedir.

Uzlaştırma sağlanması hâlinde ceza davası açılmaz veya açılmış dava düşebilir. Uzlaştırma süreci, taraflar açısından hızlı ve etkin çözüm imkânı sağlayabilmektedir.

9. Hakaret Suçunda Zamanaşımı

Hakaret suçunda dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Bu süre içerisinde soruşturma veya dava açılmaması hâlinde ceza sorumluluğu ortadan kalkmaktadır.

Zamanaşımı süresinin başlangıcı, suçun işlendiği tarihe göre belirlenmektedir.

10. Hakaret Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme

Hakaret suçuna ilişkin davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir.

İnternet veya sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçlarında yetki konusu olayın özelliklerine göre değişebilmektedir.

11. Hakaret Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

Hakaret suçu kural olarak şikâyete bağlıdır. Mağdurun şikâyeti bulunmadığı sürece ceza soruşturması başlatılamaz. Şikâyet süresi, mağdurun faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı aydır.

Ancak kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç şikâyete bağlı değildir ve savcılık tarafından re’sen soruşturulmaktadır.

12. Hakaret Davalarında Hukuki Destek

Hakaret suçları, özellikle ifade özgürlüğü ile kişilik haklarının korunması arasındaki hassas denge nedeniyle teknik hukuki değerlendirme gerektiren davalar arasında yer almaktadır. Kullanılan ifadelerin eleştiri sınırları içerisinde kalıp kalmadığı, suç kastının bulunup bulunmadığı ve delillerin hukuka uygunluğu davanın sonucunu doğrudan etkileyebilmektedir.

Aygören Hukuk, hakaret suçlarına ilişkin ceza davalarında sanık savunması, mağdur vekilliği ve müşteki temsilinde profesyonel hukuki danışmanlık sunmakta, Konya avukat deneyimi ile sürecin titizlikle yürütülmesini sağlamaktadır.

SONUÇ

Hakaret suçu, bireyin onur ve saygınlığını korumaya yönelik önemli suç tiplerinden biridir. Suçun basit ve nitelikli hâlleri, sosyal medya üzerinden işlenmesi, uzlaştırma süreci ve şikâyet şartı gibi unsurlar ceza sorumluluğunun belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır.

Hakaret davaları, ifade özgürlüğü ile kişilik haklarının korunması arasındaki hassas denge nedeniyle hukuki bilgi ve tecrübe gerektirmektedir. Bu nedenle hak kaybı yaşanmaması adına sürecin alanında uzman bir avukat tarafından yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Aygören Hukuk, ceza hukuku alanındaki deneyimi ile müvekkillerine kapsamlı hukuki destek sunmakta ve Konya avukat hizmeti kapsamında sürecin her aşamasında profesyonel danışmanlık sağlamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Hakaret suçunun cezası nedir?

Hakaret suçunun temel hâlinde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanmaktadır.

2. Sosyal medyada hakaret suç olur mu?

Evet. Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlar ve yorumlar hakaret suçunu oluşturabilir.

3. Hakaret suçu şikâyete bağlı mıdır?

Kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde şikâyet şartı aranmaz.

4. Hakaret suçunda uzlaştırma var mı?

Evet. Hakaret suçu uzlaştırma kapsamındadır. Taraflar uzlaşırsa dava açılmayabilir.

5. Hakaret suçunda zamanaşımı süresi nedir?

Hakaret suçunda dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır.

6. Hakaret davalarına hangi mahkeme bakar?

Hakaret suçuna ilişkin davalar asliye ceza mahkemelerinde görülmektedir.