Kasten Öldürme Suçu ve Cezası
Kasten Öldürme Suçu ve Cezası
Ceza hukukunun temel amacı, bireylerin en önemli ve vazgeçilmez hakkı olan yaşam hakkını korumaktır. İnsan hayatına yönelen fiiller, hukuk düzeni tarafından en ağır yaptırımlarla karşılanmakta ve toplum düzeninin korunması açısından özel önem taşımaktadır. Bu kapsamda kasten öldürme suçu, Türk Ceza Kanunu’nda en ağır cezaların öngörüldüğü suç tiplerinden biri olarak düzenlenmiştir.
Kasten öldürme suçu yalnızca bir kişinin hayatına son verilmesini ifade eden basit bir suç tipi değildir. Suçun işleniş şekli, failin kast derecesi, suçun işlendiği ortam, mağdurun durumu, suçun planlanıp planlanmadığı ve olayın meydana geliş koşulları gibi birçok unsur, suçun hukuki niteliğinin belirlenmesinde önem taşımaktadır. Bu nedenle kasten öldürme suçları, uygulamada en karmaşık ve teknik değerlendirme gerektiren ağır ceza yargılamaları arasında yer almaktadır.
Aygören Hukuk, ağır ceza yargılamalarını gerektiren suçlarda sanık, müşteki ve mağdur vekilliği alanlarında hukuki destek sunmakta olup, ceza hukuku alanındaki deneyimi ile Konya avukat hizmeti kapsamında müvekkillerinin haklarını titizlikle korumaktadır.
1. Kasten Öldürme Suçu Nedir?
Kasten öldürme suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 81. maddesinde düzenlenmiştir. Bu suç, bir kişinin yaşamına bilerek ve isteyerek son verilmesini ifade eder. Suçun oluşabilmesi için failin öldürme fiilini bilinçli şekilde gerçekleştirmesi ve ölüm sonucunu istemesi gerekmektedir.
Kasten öldürme suçunda korunan hukuki değer yaşam hakkıdır. Yaşam hakkı, hem Anayasa hem de uluslararası sözleşmeler ile güvence altına alınmış temel bir insan hakkıdır. Bu nedenle söz konusu suça ilişkin yaptırımlar oldukça ağırdır.
Kasten öldürme suçunun oluşabilmesi için failin bir insanı öldürmesi, failin öldürme kastıyla hareket etmesi ve failin eylemi ile ölüm sonucu arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerekir.
2. Kasten Öldürme Suçunun Unsurları
Kasten öldürme suçunun oluşabilmesi için maddi unsur, manevi unsur ve nedensellik bağının birlikte bulunması gerekmektedir. Bu unsurlardan birinin eksik olması hâlinde suçun hukuki niteliği değişebilir ve farklı suç tipleri gündeme gelebilir.
Maddi unsur, failin gerçekleştirdiği öldürme fiilini ifade eder. Bu fiil ateşli silah kullanılması, kesici veya delici aletle saldırı, zehirleme, boğma, darbetme veya mağdurun yaşamını sürdürebilmesi için gerekli müdahalelerin engellenmesi şeklinde ortaya çıkabilir. Öldürme fiilinin hangi yöntemle gerçekleştirildiği suçun oluşumu açısından belirleyici olmamakla birlikte, cezanın belirlenmesinde etkili olabilir.
Manevi unsur ise failin kastını ifade eder. Kast, failin ölüm sonucunu bilerek ve isteyerek hareket etmesi anlamına gelir. Failin ölüm sonucunu doğrudan istemesi hâlinde doğrudan kast söz konusu olur. Failin ölüm sonucunu öngörmesine rağmen sonucu kabullenerek hareket etmesi hâlinde ise olası kast gündeme gelebilir. Olası kastın varlığı, cezanın belirlenmesinde önemli rol oynayabilir.
Nedensellik bağı, failin eylemi ile ölüm sonucu arasında uygun bir illiyet bağının bulunmasını ifade eder. Failin gerçekleştirdiği fiil ölüm sonucunu doğurmamışsa kasten öldürme suçu oluşmayabilir ve suçun niteliği değişebilir.
3. Kasten Öldürme Suçunun Basit Hâli ve Cezası
Türk Ceza Kanunu’nun 81. maddesine göre kasten öldürme suçunun temel şeklinin cezası müebbet hapis cezasıdır. Bu ceza, failin herhangi bir ağırlaştırıcı neden bulunmaksızın bir kişinin yaşamına son vermesi durumunda uygulanmaktadır.
Müebbet hapis cezası, hükümlünün yaşamı boyunca ceza infaz kurumunda kalmasını ifade eden ağır bir yaptırımdır. Ancak infaz hukuku kuralları kapsamında belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde koşullu salıverilme hükümleri uygulanabilmektedir.
4. Kasten Öldürme Suçunun Nitelikli Hâlleri
Türk Ceza Kanunu’nun 82. maddesinde kasten öldürme suçunun ağırlaştırılmış hâlleri düzenlenmiştir. Bu hâllerin varlığı durumunda fail hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası uygulanmaktadır.
Tasarlayarak öldürme, failin suçu önceden planlayarak ve belirli bir süre boyunca bu kararını sürdürmesi hâlidir. Failin eylemini ani bir kararla değil, planlı ve bilinçli şekilde gerçekleştirmesi tasarlama olarak kabul edilmektedir.
Canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme hâlinde mağdura gereksiz acı çektirilmesi veya insanlık dışı yöntemlerin kullanılması söz konusudur. Bu durum cezanın ağırlaştırılmasına neden olmaktadır.
Yangın, su baskını veya patlama gibi toplum güvenliğini tehlikeye sokan yöntemlerle gerçekleştirilen öldürme suçları da nitelikli hâl kapsamında değerlendirilmektedir.
Altsoya, üstsoya veya eşe karşı işlenen öldürme suçları, aile bağlarının korunması amacıyla ağırlaştırılmış ceza kapsamına alınmıştır.
Çocuğa veya kendisini savunamayacak durumda bulunan kişilere karşı işlenen öldürme suçları da fail açısından ağırlaştırıcı neden olarak kabul edilmektedir.
Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen öldürme suçları ise kamu düzenine ve devlet otoritesine yönelik tehdit oluşturduğundan daha ağır cezai yaptırımlara bağlanmıştır.
5. Kasten Öldürmeye Teşebbüs
Fail öldürme kastıyla hareket etmesine rağmen ölüm sonucu gerçekleşmemişse kasten öldürmeye teşebbüs suçu gündeme gelir. Bu durumda fail, suçu tamamlayamamış olsa dahi öldürme kastı bulunduğu için cezai sorumluluk altına girmektedir.
Teşebbüs hâlinde verilecek ceza, failin kast derecesi, kullanılan yöntem, mağdurun maruz kaldığı zarar ve olayın özellikleri dikkate alınarak belirlenmektedir. Bu durumda ceza, tamamlanmış suça göre indirilerek uygulanmaktadır.
6. Kasten Öldürme Suçunda Haksız Tahrik
Failin ağır bir haksız fiilin etkisi altında suçu işlemesi hâlinde haksız tahrik hükümleri uygulanabilmektedir. Haksız tahrik indiriminin uygulanabilmesi için failin öfke veya elem duygusuna sevk eden haksız bir fiilin bulunması ve failin suçu bu etkinin etkisi altında işlemesi gerekmektedir.
Somut olayın özelliklerine göre haksız tahrik indirimi cezada önemli oranlarda azalmaya yol açabilmektedir.
7. Meşru Müdafaa ve Kasten Öldürme Suçu
Meşru müdafaa, kişinin kendisine veya başkasına yönelen haksız saldırıyı bertaraf etmek amacıyla zorunlu olarak gerçekleştirdiği savunmadır. Meşru müdafaa şartlarının oluşması hâlinde fail hakkında ceza sorumluluğu doğmayabilir.
Ancak savunmanın saldırıyla orantılı olmaması veya zorunluluk sınırının aşılması hâlinde ceza sorumluluğu gündeme gelebilir.
8. Kasten Öldürme Suçunda İştirak
Kasten öldürme suçu birden fazla kişi tarafından işlenebilir. Bu durumda iştirak hükümleri uygulanmaktadır. Suça birlikte katılan kişilerin sorumluluğu, suça katkılarının niteliğine göre belirlenmektedir.
Azmettirme, yardım etme ve müşterek faillik iştirak türleri arasında yer almakta olup, her bir iştirak türü bakımından ceza sorumluluğu farklı şekilde değerlendirilmektedir.
9. Kasten Öldürme Suçunda Zamanaşımı
Kasten öldürme suçu ağır ceza kapsamına giren suçlardan biri olduğundan dava zamanaşımı süreleri uzun tutulmuştur. Suçun temel hâlinde dava zamanaşımı süresi yirmi beş yıl, nitelikli hâllerinde ise otuz yıl olarak uygulanmaktadır.
Zamanaşımı süresinin dolması hâlinde ceza davası açılamaz veya devam eden dava düşmektedir.
10. Kasten Öldürme Suçunda Görevli Mahkeme
Kasten öldürme suçuna ilişkin davalara bakmakla görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir.
11. Soruşturma ve Kovuşturma Süreci
Kasten öldürme suçu şikâyete bağlı değildir ve savcılık tarafından re’sen soruşturulmaktadır. Ceza yargılaması süreci savcılık soruşturması ile başlamakta, iddianamenin düzenlenmesi ile kovuşturma aşamasına geçilmektedir.
Bu süreçte adli tıp raporları, olay yeri inceleme bulguları, kamera kayıtları ve tanık beyanları büyük önem taşımaktadır. Yargılama süreci sonunda verilen kararlar istinaf ve temyiz incelemesine konu olabilmektedir.
12. Kasten Öldürme Davalarında Hukuki Destek
Kasten öldürme suçları, ağır ceza yargılamalarının en teknik ve karmaşık alanlarından biridir. Suç vasfının doğru belirlenmesi, teşebbüs ile tamamlanmış suç ayrımının yapılması, haksız tahrik ve meşru müdafaa değerlendirmelerinin doğru şekilde ortaya konulması yargılamanın sonucunu doğrudan etkileyebilmektedir.
Aygören Hukuk, ağır ceza davalarında sanık savunması, mağdur vekilliği ve müşteki temsilinde profesyonel hukuki danışmanlık sunmakta, Konya avukat deneyimiyle sürecin titizlikle yürütülmesini sağlamaktadır.
SONUÇ
Kasten öldürme suçu, yaşam hakkına yönelen en ağır suçlardan biri olup Türk Ceza Kanunu’nda en ağır yaptırımlarla düzenlenmiştir. Suçun basit ve nitelikli hâlleri, teşebbüs durumu, haksız tahrik ve meşru müdafaa gibi unsurlar ceza sorumluluğunun belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır.
Ağır ceza yargılamalarının teknik ve karmaşık yapısı nedeniyle hem sanık hem mağdur açısından hak kaybı yaşanmaması için sürecin alanında uzman bir avukat tarafından yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Aygören Hukuk, ceza hukuku alanındaki deneyimiyle müvekkillerine kapsamlı hukuki destek sunmakta ve Konya avukat hizmeti kapsamında sürecin her aşamasında profesyonel danışmanlık sağlamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Kasten öldürme suçunun cezası nedir?
Kasten öldürme suçunun temel hâlinde müebbet hapis cezası uygulanmaktadır. Suçun nitelikli hâllerinin bulunması durumunda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası söz konusu olmaktadır.
2. Kasten öldürmeye teşebbüs cezası nedir?
Failin öldürme kastıyla hareket etmesine rağmen ölüm sonucu gerçekleşmemişse teşebbüs hükümleri uygulanır. Bu durumda verilecek ceza, tamamlanmış suça göre indirilerek belirlenmektedir.
3. Kasten öldürme suçu şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Kasten öldürme suçu şikâyete bağlı değildir ve savcılık tarafından re’sen soruşturulmaktadır.
4. Haksız tahrik cezada indirim sağlar mı?
Evet. Failin ağır bir haksız fiilin etkisi altında suçu işlemesi hâlinde, somut olayın özelliklerine göre cezada indirim uygulanabilmektedir.
5. Kasten öldürme davalarına hangi mahkeme bakar?
Bu suçlara ilişkin davalar ağır ceza mahkemelerinde görülmektedir.
6. Kasten öldürme suçunda zamanaşımı var mıdır?
Evet. Suçun temel hâlinde dava zamanaşımı süresi yirmi beş yıl, nitelikli hâllerinde ise otuz yıl olarak uygulanmaktadır.