Sınır Düzeltme (İhdas) Davası Nedir?
Sınır Düzeltme (İhdas) Davası Nedir?
Sınır düzeltme (ihdas) davası, bir taşınmazın tapu kayıtlarında görünen sınırlarının, arazi üzerindeki gerçek fiili duruma uymaması halinde açılan bir davadır. Özellikle eski kadastro çalışmalarından kaynaklanan ölçüm hataları, kaybolan sınır taşları, yanlış aplikasyon ve parseller arasında kaymalar bu uyuşmazlıkların temel sebebidir.
Bu dava ile amaç, taşınmazın gerçek sınırlarının teknik incelemelerle belirlenmesi ve tapu kaydının gerçeğe uygun şekilde düzeltilmesidir. Başka bir deyişle, yeni bir mülkiyet yaratılmaz; hata düzeltilir.
Aygören Hukuk olarak bu yazıda; sınır düzeltme davasının hukuki niteliğini, sürecin nasıl ilerlediğini, hangi durumlarda açılabileceğini ve Yargıtay uygulamasını Konya avukat deneyimimizle ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.
1. Sınır Düzeltmenin Tanımı ve Kapsamı
Sınır düzeltme, tapu sicilindeki parsel sınırlarının:
- eski kadastro tutanakları,
- memleket haritaları,
- uydu ve hava fotoğrafları,
- aplikasyon planları,
- yerel işaretler ve fiili kullanım
ışığında yeniden değerlendirilmesi ve maddi hataların giderilmesidir.
Bu dava;
- kazandırıcı zamanaşımı,
- elatmanın önlenmesi,
- ecrimisil,
- imar-ihya davaları
gibi mülkiyet kazandıran davalardan farklıdır. Burada amaç, gerçeği kayda uygun hale getirmek tir.
2. Sınır Düzeltme Davası Hangi Durumlarda Açılır?
Uygulamada sıklıkla şu sorunlarla karşılaşılır:
- Kadastro sırasında ölçüm hatası yapılması
- Sınır taşlarının yerinden oynaması veya kaybolması
- Tapu krokisinin araziye yanlış uygulanması
- Komşu parsellerin birbirine girmesi
- Yüzölçümünün gerçeği yansıtmaması
- İmar uygulaması sonrası sınırların karışması
Bu hallerde yalnızca taraflar arasında anlaşmazlık doğmaz; aynı zamanda satış, ipotek, ruhsat ve imar işlemleri de tıkanır. Bu noktada mahkeme kararıyla düzeltme zorunlu hale gelir.
3. Sınır Düzeltmenin Hukuki Niteliği
Sınır düzeltme, tapu sicilinde yer alan maddi hatanın giderilmesi niteliğindedir.
Tapu sicili kural olarak güvenilir olsa da hata barındırıyorsa, bu hata mahkeme kararı ile düzeltilebilir.
Mahkemeler sadece tapu kaydına bakmaz; teknik veriler, bilirkişi raporları ve fiili durum birlikte değerlendirilir. Böylece kayıt ile gerçek arasındaki uyuşmazlık giderilir.
4. Sınır Düzeltme Davasını Kimler Açabilir?
Genel olarak:
- Taşınmaz maliki
- Paydaşlardan her biri
- Sınırlı ayni hak sahipleri (gerektiğinde)
- İlgili idareler
dava açabilir.
Unutulmaması gereken en önemli nokta:
➡ Dava komşu parselleri etkilediği için, komşu maliklerin davaya dahil edilmesi çoğu zaman zorunludur.
5. Görevli ve Yetkili Mahkeme
Sınır düzeltme davalarında:
- Görevli mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi
- Yetkili mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi
Ayni hakla ilgili dava olduğundan yetki kesindir; başka yerde açılamaz.
6. Sınır Düzeltme Davası Nasıl İlerler?
Süreç çoğu dosyada şu şekilde ilerler:
- Dava dilekçesinin verilmesi
- Tapu ve kadastro kayıtlarının celbi
- Keşif ve yerinde inceleme
- Harita ve kadastro bilirkişisi raporu
- Taraf itirazları ve ek rapor
- Gerçek sınırın belirlenmesi
- Tapu kaydının düzeltilmesi
Teknik inceleme ağırlıklı bir dava olduğu için süreci belirleyen unsur çoğu kez bilirkişi raporlarıdır.
7. Deliller ve Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme, gerçek sınırı belirlemek için şu delilleri birlikte değerlendirir:
- Kadastro tutanakları
- Eski aplikasyon planları
- Uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları
- Yerel işaretler (duvar, çit, ağaç vb.)
- Tanık beyanları
- Fiili kullanım şekli
Harita mühendisi bilirkişiler koordinatları karşılaştırır, ölçüm yapar ve teknik rapor düzenler.
Rapor hatalı ise mutlaka itiraz edilmeli ve gerekirse ek bilirkişi istenmelidir.
8. Yargıtay’ın Sınır Düzeltmeye Bakışı
Yargıtay uygulamasına göre:
- Amaç, maddi hatayı gidermek tir.
- Yeni mülkiyet yaratılmaz; kayıt gerçeğe uyarlanır.
- Kararlar mutlaka teknik verilerle desteklenmelidir.
- Salt tanık beyanı yeterli değildir; ölçüm ve haritalar esas alınır.
Bu yaklaşım, davalarda teknik doğruluğun ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
9. Sınır Düzeltme Davasının Sonuçları
Dava sonunda:
- Parselin gerçek sınırları belirlenir,
- Tapu kaydı buna göre düzeltilir,
- Komşu parsellerdeki kaymalar giderilir.
Bazen küçük yüzölçümü kayıpları veya artışları oluşabilir. Bu farklar çoğu zaman bedel karşılığı denkleştirme yoluyla çözümlenir.
10. Neden Avukatla Takip Edilmelidir?
Sınır düzeltme davaları; teknik, kadastro, imar ve tapu hukuku bilgisini birlikte gerektirir.
Yanlış talep, eksik bilirkişi itirazı veya hatalı delil sunumu yıllarca telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Aygören Hukuk olarak gayrimenkul hukuku ve tapu uyuşmazlıkları alanındaki deneyimimizle, sürecin başından sonuna kadar müvekkillerimizin haklarını titizlikle koruyoruz.
SONUÇ
Sınır düzeltme (ihdas) davası, tapu kaydı ile arazi üzerindeki fiili durumun uyuşmadığı hallerde başvurulan önemli bir yoldur. Amaç, yeni bir mülkiyet yaratmak değil; hatalı kaydı gerçeğe uygun hale getirmektir.
Doğru bilirkişi incelemesi, teknik raporların etkin değerlendirilmesi ve sürecin usulüne uygun yürütülmesi davanın kaderini belirler. Bu nedenle profesyonel hukuki destek büyük önem taşır.
Aygören Hukuk olarak Konya avukat ekibimizle sınır düzeltme davalarında hak kaybı yaşamadan süreci yönetmenize yardımcı oluyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Sınır düzeltme davasını kim açabilir?
Taşınmaz maliki, paydaşlar ve bazı durumlarda sınırlı ayni hak sahipleri dava açabilir.
2. Bu davada amaç mülkiyet kazanmak mıdır?
Hayır. Amaç yalnızca tapudaki maddi hatayı düzeltmektir.
3. Dava ne kadar sürer?
Teknik bilirkişi incelemelerine bağlı olarak süreç uzayabilir. Her dosya kendi koşullarında değerlendirilir.
4. Komşu parseller etkilenirse ne olur?
Komşu maliklerin davaya dahil edilmesi gerekir; aksi halde karar eksik kalabilir.
5. Avukat tutmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak teknik ve kadastro ağırlıklı bir dava olduğu için avukat desteği hak kaybını önler.
